„Tkamy materiał każdego naszego dnia, tym co robimy i dajemy,
tkanina naszego losu jest utkana z tego jak żyjemy”.
Alexander Simpkins
Najważniejsze wartości w życiu dla aspiranta jogi czyli yamy i niyamy (dziesięć życiowych wskazówek) opisane zostały szczegółowo w artykule Yamy i Niyamy. Obecnie pogłębię wybrane i najważniejsze z nich. Jeżeli praktykant jogi nie pracuje nad tym, by je wypełniać (jamy i nijamy) w swoim życiu, ma najczęściej problemy w komunikacji z innymi ludźmi, z tymi z którymi żyje, pracuje, poznaje, nie może w pełni osiągnąć umysłowej równowagi i spokoju. To wstępne praktyki, które należy podjąć jeżeli chcesz osiągnąć mistrzostwo w jodze. Mistrzostwo jest oczywiście rozumiane nie jako zdobywanie pucharów i osiągnięć, najlepszych wyników i wykonania „trudnych” asan. Mistrzostwo osiągniesz wtedy, gdy ukierunkujesz umysł i uwolnisz go od obciążeń, które uniemożliwiają uzyskanie spokoju i wewnętrznej radości. Jest to droga poszerzenia swojej świadomości, niezbędna do przekroczenia stanu zaabsorbowania ograniczonych ludzkich umysłów.
Jedną z najważniejszych praktyk oczyszczania na poziomie wewnętrznym, która stanowi fundament praktyk jogi jest Niyama – Tapas czyli prostota.
TAPAS – PROSTOTA
Jest to praktyka, która powoduje skierowanie uwagi do wewnątrz. Bez praktyki prostoty umysł skupia się głównie oraz najczęściej kompulsywnie nad zewnętrznymi wygodami, komfortem i luksusem życia rozumianym na materialnym poziomie. Prowadzi to często do tego, iż jeżeli pewne pragnienia nie zostaną zaspokojone doświadczasz uczucia niezadowolenia oraz tracisz wewnętrzną równowagę. Nie chodzi tutaj o to, by wyzbywać się tego co zostało Ci dane, co po prostu posiadasz, o cele, które sobie stawiasz, nie ma w tym nic niewłaściwego. Natomiast należy sobie zadać pytanie, gdzie jest granica, czy na pewno aż tyle Ci potrzeba, czyli co się stanie i jak będziesz się czuć, jeżeli nie zakupisz kolejnej zachcianki, domu, samochodu itp.? Czy Twój nastrój i samopoczucie zmienią się, będziesz przygnębiona/y, zaczniesz się porównywać z innymi? Chodzi o to, by odróżnić potrzeby od zachcianek. Pomyśl o tym wszystkim do czego codziennie dążysz, ile z tych rzeczy naprawdę potrzebujesz?
Oczywiście dostateczna ilość snu, pożywienia, schronienia przed naturą, muszą zostać zaspokojone, by umysł mógł być skierowany do wewnątrz na praktykę jogi, ale jeżeli koncentrujesz się na tym co jeszcze ponadto chcesz, wtedy odwracasz uwagę od swojego wnętrza, koncentrując się na zewnętrzne pragnienia. Gdy nie kierujesz uwagi do wewnątrz tylko na zewnątrz powoduje to poczucie stresu, napięcia, zawodów, rozczarowań, żalu niesprawiedliwości oraz ogromnego wysiłku często ponad siły, czyli kosztem zdrowia i życia. Trudniej wtedy znaleźć przestrzeń na realizację wyższych celów, ponieważ umysł jest tak skonstruowany, że zawsze będzie miał pragnienia i to na ogół jeszcze większe i większe i tak w nieskończoność – taka jest natura umysłu.
Dlatego jeżeli chcesz odczuwać spokój i równowagę należy wdrożyć pracę nad praktyką Tapas. Podążając za niepotrzebnymi pragnieniami traci się też dużo energii, którą można by spożytkować na naprawdę cenne spostrzeżenia, które posłużą Tobie na długi czas zapewniając dobre zdrowie i życie. Tapas można przetłumaczy dokładnie jako „to co wytwarza ciepło lub energię”. Prostota – tapas polega na zachowaniu energii, którą przeważnie tracisz na zabezpieczanie różnych wygód i skupia się na osiągnięciu koncentracji umysłu w celu zaznania spokoju, ciszy i harmonii ze światem.
Wiele osób często nie do końca rozumie tą praktykę, nie chodzi o to, że masz odmawiać sobie czegoś co jest dla Ciebie ważne, nie chodzi o ekstremum, „maltretowanie siebie” lub narzucanie sobie niewygody. Takie praktyki są irracjonalne i nie stanowią części jogi. Chodzi o to, by przede wszystkim pozbyć się uczucia zagubienia, niewłaściwości, niewystarczalności, gorszości, które jest odczuwane gdy jest jakiś brak materialny. Właściwie rozumiana prostota nie ma na celu umartwiania się, jej celem jest osiągnięcie stanu spokoju i harmonii ze sobą i zewnętrznym materialnym światem. Gdy praktyka prostoty jest właściwie prowadzona nie przyzwyczajasz się już tak silnie do zewnętrznych przedmiotów, fantazji, marzeń, nie poddajesz się niepotrzebnym konwersacjom, które nie wnoszą nic wartościowego do Twojego życia. Nie tracisz energii i czasu na kwestie, które nie mają większego znaczenia dla Twojego rozwoju osobistego, nie koncentrujesz się na nieistotnych problemach. Kłopociki i problemiki zostają świadomie ograniczone. Nie chodzi o to, by zakłócić rutynę dotychczasowego życia, raczej dobrze będzie dodać do niej i zmodyfikować to co naprawdę ważne. Bez tej weryfikacji świadomy i nieświadomy umysł nie będzie w pełni użyteczny na ścieżce praktyk jogi, ponieważ nie osiągnie stanu Sattwy czyli harmonii i równowagi na poziomie fizycznym i psychicznym ze światem zewnętrznym.
SWADYAYA – SAMOPOZNANIE, to kolejna z ważniejszych niyam.
Samopoznanie w praktykach jogi oznacza patrzenie na siebie z obiektywizmem poprzez dokonywanie analiz tego w jaki sposób różne okoliczności życiowe wpływają na Ciebie. Dzięki temu możesz poznać i odkryć swoje wewnętrzne „ja”, nazywane też w jodze i psychologii Junga wewnętrzną jaźnią. Poprzez praktykę samoobserwacji (Draszta) możesz nauczyć się obserwować siebie, to jakimi myślami zajmujesz się na co dzień, jakie masz pragnienia, w jaki sposób reagujesz na zewnętrzne wydarzenia. Dzięki tej obserwacji możesz odkryć swoją prawdziwą naturę, tak zwaną wyższą świadomość, która na co dzień jest niedostępna jeżeli zajmujesz się tylko tym co zewnętrzne, ulotne, niepewne. Z czasem praktyki możliwe jest nabycie umiejętności postrzegania rzeczy takimi jakimi są, uwalniasz się wtedy z wielu iluzji dotyczących rzeczywistości i codziennego życia, relacji, pracy zawodowej, zdrowia. To dalej pozwala odkryć pewną prawdę na temat tego jak funkcjonujesz w codzienności, co daje podwaliny pod możliwość poprawienia jakości Twojego życia by zwiększyć harmonię z Twoją wewnętrzną naturą. Będąc regularnym w tej praktyce staniesz się również bardziej świadomy/a swoich wewnętrznych cech, które pozwolą Ci pokierować dalej swoim życiem zgodnie z zasadami, które wyznajesz takimi jak na przykład sumienie, wolna wola.
Samopoznanie obejmuje również studiowanie czyli pozyskiwanie wiedzy od tych, którzy osiągnęli stany samorealizacji i całkowicie poznali siebie. Tacy mistrzowie są jak latarnia morska dla okrętu, wskazuje drogę dla indywidualnego samozrozumienia. Co więcej za pomocą samopoznania możesz uświadomić sobie swoje wewnętrzne niepokoje, poprawić te myśli, działania i zachowania, które powodują nierównowagę i brak harmonii. Samopoznanie to stopniowy proces rozłożony w czasie, który ostatecznie przynosi harmonię i wewnętrzną radość.
ISHWARA PRANIDHANA (IŚVARAPRANIDHANA) – poddanie się i poświęcenie.
Gdy człowiek jest zaabsorbowany przez swoje „ja” i ”moje” oraz „mojsze i najmojsze”😊 będzie się czuł niepewnie w otaczającej go rzeczywistości. Dzieje się tak, ponieważ planeta ziemia na której aktualnie mieszkamy jest tylko malutką kropką we wszechświecie, a my jesteśmy tacy malutcy w porównaniu do świata, który jest ogromny i często niebezpieczny. Główny problem to brak poczucia bezpieczeństwa u większości osób we współczesnym świecie, co będzie, co się stanie…? itd. By sobie z tym radzić człowiek odwraca niejako od tego uwagę i koncentruje się na tym co może uzyskać, otrzymać od tego otaczającego świata. Kultywowanie poddania się i poświęcenia niejako oznacza zastąpienie skupienie na sobie i swoim „ja” na rzecz łączności z tym co podtrzymuje cały wszechświat. Poczucie poświęcenia i poddania się otwiera umysł na doświadczenie bycia zaopiekowanym. Dzięki temu poczuciu też można zrozumieć, że masz zdolność i możesz stać się częścią wszechświata i również pomagać innym i służyć im w ich drodze poprze to co potrafisz i umiesz. Idea poddania się nie jest stwierdzeniem negatywnym. Nie określa tego że masz się poddać innej osobie, innemu ograniczonemu ego. Oznacza poddanie ograniczonej wąskiej perspektywy skupienia na sobie, poddanie koncepcji i pragnień, które tworzą fałszywe wrażenia i zniekształcanie doświadczania rzeczywistości poprzez życie w iluzji. Te zniekształcenia obrazu rzeczywistości z kolei powodują przekonanie, iż jesteśmy oddzieleni od innych, mimo, iż tak naprawdę jesteśmy jednym: słowo Joga z sanskrytu oznacza unię – jedność. W jodze często używa się zwrotu, iż wszyscy jesteśmy jednym – w języku angielskim często mawiają jogini na całym świecie We are One (Union) jesteśmy jednością. Tak jak w momencie narodzin i śmierci też wszyscy jesteśmy tacy sami. Jesteśmy jedną rasą, jednym gatunkiem (do momentu stworzenia podziału na poziomie umysłu). Tego rodzaju rozumienie rzeczywistości otwiera również nowe możliwości, między innymi oddala od fałszywych i niedających satysfakcji i spełnienia pojęć rozumienia tego kim jesteś. Buduje współczucie, empatię, zrozumienie i akceptację. Z czasem miłość i pokój w stosunku do siebie i innych – Om Shanti Shanti Shanti Hari Om (niech zapanuje pokój czyli spokój na wewnątrz i zewnątrz dla wszystkich istot).
Autor artykułu: Agnieszka Janczewska, nauczyciel jogi i medytacji