„Przede wszystkim mówi się o asanach jako o pierwszej części Hatha jogi. Po wykonaniu asan osiąga się stałość ciała i umysłu, wolność od chorób i lekkość kończyn”.
Hatha Yoga Pradipika
Słowo asana oznacza, że osoba w niej będąca może pozostać fizycznie i mentalnie stabilna, wyciszona, niezachwiana i w poczuciu komfortu.
„Sthiram, sukham asanam” to zdanie z sanskrytu, które oznacza, że pozycja w asanie jest wygodna i nieruchoma (stała). A zatem praktykowanie asan zapewnia możliwość i umiejętność rozwinięcia u praktykanta komfortowej pozycji przez dłuższy czas do siedzenia w pozycji medytacyjnej, która jest potrzebna przy długiej medytacji. W tym celu zatem głównie praktykuje się asany, by ciało przygotować do długiej ale komfortowej i stabilnej pozycji medytacyjnej. To pierwszoplanowe zadanie asany. Ponieważ tylko ciało fizycznie przygotowane poprzez praktykę asan ma możliwość pozostawania w medytacji tak długo jak potrzebuje, nie odczuwa się wtedy ucisku ciała, dyskomfortu, niewygody.
Natomiast gdy ciało nie jest właściwie rozciągnięte, giętkie i witalne na poziomie fizycznym, niemożliwe jest praktykowanie medytacji, ponieważ praktykant będzie odczuwał ból, dyskomfort oraz jego koncentracja będzie głównie na ciele fizycznym i poczuciu niewygody, a nie na koncentracji na medytacji właśnie.
Dzięki asanom możliwe jest również poznawanie swojego ciała, eksploracja umysłu i oddechu. Hatha yogin poprzez kontrolę nad swoim ciałem czyli zarządzanie swoim ciałem w asanie jednocześnie może zarządzić swoim umysłem, czyli poprzez praktykę asan uczysz się jak zarządzać swoim umysłem. Hatha Yoga ( z linii Satyananda Style of Yoga) zatem nazywana jest managment of the mind – umiejętnością zarzadzania swoim umysłem.
Yogowe skrypty podają, że było na początku 8,400,000 asan. Przez wieki yogini zredukowali liczbę asan do kilkuset w czasach aktualnych. I z tych kilkuset obecnie tylko 84 są użyteczne i omawiane szczegółowo. Większość asan opisywanych jest poprzez nazwy i odzwierciedlenie ruchu zwierząt. Poprzez obserwację zwierząt można zrozumieć jak zwierzęta żyją w harmonii z ich środowiskiem i ze swoim ciałem. Rozumieją poprzez swoje doświadczenie
wpływ określonej postawy i sposób, w jaki może ona stymulować i kontrolować wydzielanie hormonów. Na przykład naśladując królika lub zająca w shasankhasanie, można wpływać na przypływ adrenaliny odpowiedzialnej za mechanizm walki lub ucieczki. Poprzez naśladowanie pozycji zwierząt yogini odkryli, że mogą zachować zdrowie i stawić czoła przeciwnością natury.
Poza poziomem fizycznym asan, drugi poziom to praca z oddechem (podczas przebiegu praktyki asan) czyli pranayama. Prana czyli energia witalna, życiowa jest odpowiedzialna za utrzymanie całej indywidualnej aktywności komórkowej. Sztywność ciała jest spowodowana zablokowaniem prany i późniejszym gromadzeniem się toksyn, gdy prana zaczyna płynąć, toksyny są usuwane z organizmu, zapewniając zdrowie całego organizmu. W miarę jak ciało staje się giętkie, pozycje, które wydawały się niemożliwe, stają się łatwe do wykonania i rozwija się stabilność i gracja ruchu.
Przy dużym zwiększeniu ilości prany dzięki pranayamie ciało samo przyjmuje określone pozycje i asany pojawiają się spontanicznie.
Głównym celem Hatha jogi jest stworzenie równowagi między powtarzającymi się czynnościami, a procesami sił pranicznych i mentalnych oświetlając w ten sposób wyższe ośrodki ludzkiej świadomości.
Hatha joga zatem nie tylko wzmacnia organizm i poprawia zdrowie, ale także aktywizuje i budzi wyższe ośrodki odpowiedzialne za ewolucję ludzkiej świadomości.
Umysł i ciało nie są osobnymi podmiotami, jednakże istnieje tendencja i myślenie że umysł i ciało to osobne byty.
Fizyczną formą umysłu jest ciało, a subtelną formą ciała jest umysł. Praktyka asan integruje i harmonizuje obydwa równocześnie ciało i umysł. Zarówno ciało jak i umysł
skrywają napięcia lub blokady. Każda mentalna blokada ma odpowiedni fizyczny mięśniowy odpowiednik w ciele i vice versa. Celem głównym asan jest zatem, uwolnienie tych blokad, napięć zarówno na poziomie ciała jak i umysłu. Asany uwalniają napięcia psychiczne, radząc sobie z nimi na poziomie fizycznym działając somato-psychicznie poprzez ciało na umysł. Na przykład napięcia emocjonalne i tłumienie mogą zacieśniać i blokować sprawne funkcjonowanie przepony płucnej oraz proces oddychania przyczyniając się do wyniszczających chorób w postaci zaburzeń oddychania. Blokady, zastoje, napięcia mięśniowe mogą wystąpić w dowolnym miejscu ciała: napięcie szyi jako zapalenie stawów kręgosłupa szyjnego, nerwobóle, inne symptomy, dolegliwości i objawy psychosomatyczne, chorobowe, etc. Dobrze dobrany zestaw asan połączony z medytacją, pranayamą i jogą nidrą jest najskuteczniejszy w likwidowaniu tych węzłów, blokad, napięć, pokonując je zarówno na poziomie psychicznym, jak i fizycznym. Efektem jest uwolnienie uśpionej energii ciało napełnia się witalnością i siłą a umysł staje się lekki, twórczy, radosny i zrównoważony. Regularna praktyka asan utrzymuje ciało fizyczne w optymalnym stanie i promuje zdrowie nawet w niezdrowym ciele. Poprzez praktykę asan uwolniony zostaje uśpiony potencjał energetyczny i doświadczany jest jako zwiększona pewność siebie we wszystkich dziedzinach życia.
Autor artykułu: Agnieszka Janczewska, nauczyciel jogi i medytacji